Achtergrond informatie

Wat is een Accidental American?

Een Accidental American kan in het kort omschreven worden als iemand die min of meer bij toeval “U.S. person” geworden is en daar geen weet van heeft. In de meeste gevallen doordat hij/zij in de VS is geboren terwijl zijn/haar Nederlandse ouders daar tijdelijk verbleven voor werk, vakantie of studie.

Maar ook een in Nederland geboren kind met een Amerikaanse ouder kan een “U.S. person” en daarmee een Accidental American zijn.

De Accidental American heeft slechts kort in Amerika gewoond variërend van enkele dagen tot enkele jaren. Is op jonge leeftijd naar Nederland gekomen, heeft niet in de VS gestudeerd, heeft niet in de VS gewerkt en heeft in de VS geen bezittingen.


Wat in nu eigenlijk het probleem?

Dit probleem begint met het feit dat Accidental Americans niet op de hoogte waren van de belastingregels van de VS. Je krijgt automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap door geboorte op Amerikaans grondgebied, of door een van je ouders als zij Amerikaans staatsburger zijn. Dit noemen de Amerikanen Citzen Based Taxation. Naast Eritrea is Amerika het enige land ter wereld die deze vorm van belastingregelgeving heeft, alle andere landen hanteren het heffen van belasting op basis van inwonerschap in dat land (Residence Based Taxation). Het gegeven dat de VS belasting heft bij US-persons, ongeacht waar ter wereld deze wonen, is zo uitzonderlijk dat vrijwel niemand daarvan op de hoogte was.

Ook het feit dat je door geboorte een US person bent, terwijl je helemaal geen Amerikaanse ouders hebt én niet bent opgegroeid in de VS, is voor vrijwel niemand duidelijk geweest. Vele Accidental Americans hebben niet eens een Amerikaans paspoort en sommigen spreken zelfs geen Engels.

Had je dit allemaal geweten dan had je op 18 jarige leeftijd (eerder mag zelfs niet) de kans gehad om afstand te nemen van het Amerikaans staatsburgerschap, maar helaas wisten Accidental Americans dat niet.

Door een briefje van je bank blijk je dan onverwachts in de VS belastingplichtig te zijn. Je weet echter nog steeds niet waarover je belasting moet betalen en hoeveel dat zal gaan kosten. Dat kan je zelf ook echt niet bepalen. Zelfs Amerikanen in de VS zijn nauwelijks in staat hun eigen belastingaangifte correct te doen. Om dat goed uit te zoeken en de juiste formulieren goed te kunnen invullen moet je gebruik maken van dure belastingadviseurs die zowel de Nederlandse, alsook de Amerikaanse belastingregelgeving, goed kennen. Een foutje daarbij kan je door Amerikaans hoge boetes zéér duur komen te staan. De hulp van deze adviseurs is echter kostbaar, kan oplopen tot vele duizenden euro’s en zal jaarlijks terugkeren.

In het meest gunstige geval zou dan nog kunnen blijken dat je helemaal geen belasting aan de VS hoeft te betalen, maar inmiddels ben je wel al een hoop geld kwijt.

Er blijken ook grote verschillen te zijn tussen de belastingregels in de VS ten opzichte van belastingregels in Nederland. Deze betreffen vooral de belasting op uitkeringen en de belasting op het hebben van bezittingen. Heb je bijvoorbeeld een huis of aandelen dan betaal je in Nederland jaarlijks vermogensbelasting over de waarde van dat bezit. In Amerika kennen ze dat niet en betaal je belasting over de winst die je hebt verkregen op het moment dat je jouw bezit verkoopt. Als Nederlander zal je op deze manier 2x belasting gaan betalen over de waarde van je bezittingen. Ben je (mede)eigenaar van een bedrijf of heb je aanvullende voorzieningen getroffen voor je pensioen, dan wordt het helemaal ingewikkeld en kostbaar. En dan heb je ook nog het hebben van een beleggingsportfeuille en/of beleggingshypotheek. Vaak voldoen die niet aan de strenge eisen van de IRS en de  Amerikaanse Securities Exchange Committee. Als dat blijkt kun je hoge boetes krijgen. Als je nu als US person bij een Europese bank een nieuwe beleggingsrekening wil openen dan kan dat niet, simpel en alleen omdat je US person bent.

Dan zou je denken, doe zo snel mogelijk afstand van je Amerikaanse staatburgerschap en je bent van de problemen af. Maar ook dat is niet eenvoudig! Formeel moet je dan de laatste 5 jaar en het lopende jaar “afrekenen” met de belastingdienst in de VS en je moet een lastige procedure doorlopen op het Amerikaanse Consulaat. De kosten voor het aanvragen van zo’n Certificate of Loss of Nationality is sinds de invoering van FATCA ook nog eens verhoogd van $450 naar $2.350

En dat terwijl je, behalve dat je er geboren bent, geen enkele binding hebt met de VS. Je hebt in al die jaren nog nooit iets van de Amerikaanse overheid gehoord of gekregen, je kan en mag daar niet eens stemmen. Intussen ben je wel een keurige Nederlandse staatburger geweest en heb je aan al jouw Nederlandse belasting verplichtingen voldaan.

Het gevoel van onrecht en de machteloosheid om er iets aan te kunnen doen, levert je slapeloze nachten op. Temeer daar het niet alleen jou, maar ook je partner en je gezin treft.

En een leven zonder bankrekening is vandaag de dag gewoon niet meer mogelijk !


Wat is FATCA?

De Verenigde Staten hebben in 2010 de Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA) ingevoerd.

De aanleiding voor deze wet was het feit dat veel Amerikanen die in het buitenland wonen niet aan hun aangifteplicht voldeden. Hierdoor liepen de VS een groot bedrag aan belastinginkomsten mis. De FATCA vraagt van buitenlandse financiële Instellingen uit te zoeken of rekeninghouders “U.S. persons” zijn, en persoonlijke informatie en rekeninggegevens van “U.S. persons” aan de IRS te verstrekken. Een financiële instelling die dat niet wil doen loopt op tegen een heffing van 30% op inkomsten uit Amerikaanse bron. Deze heffing treft zowel eigen inkomsten van de financiële instelling als inkomsten die de financiële instelling ontvangt voor klanten. De uitnodiging aan financiële instellingen om “U.S. persons” te traceren is dus niet geheel vrijblijvend. Financiële instellingen die zijn gevestigd in een land dat een IGA overeenkomst met de VS heeft gesloten, moet voldoen aan deze verplichtingen die zijn vastgelegd in de IGA. De IGA overeenkomst regelt de verplichtingen waaraan een financiële instelling moet voldoen om zich aan de FATCA te houden.

Financiële instellingen die niet gevestigd zijn in een IGA-land kunnen een “FFI Agreement” aangaan met de IRS (FFI is een afkorting van Foreign Financial Institution). De FFI die een “FFI Agreement” heeft gesloten, wordt een “Participating FFI” genoemd. De overeenkomst bepaalt op welke manier FFI’s rekeninghouders moeten identificeren om te achterhalen of zich onder hen “U.S. persons” bevinden. De overeenkomst beschrijft tevens welke gegevens van “U.S. persons” de FFI’s moeten doorgeven aan de IRS. De rekeninggegevens moeten per “U.S. person”, met naam en toenaam, gerapporteerd worden.


Wat is de IGA?

Sinds de invoering van de FATCA hebben veel landen, waaronder Nederland, een IGA (model 1) gesloten met de VS.

De IGA biedt belangrijke voordelen ten opzichte van de situatie waarin een financiële instelling rechtstreeks zou moeten rapporteren aan de IRS. Naast een beperking van de additionele administratieve lasten van de FATCA en het wegnemen van juridische belemmeringen zal er geen bronheffing van 30% worden ingehouden ten laste van de financiële instellingen gevestigd in het FATCA-partnerland. Alle financiële instellingen in een land met een IGA worden namelijk geacht te voldoen aan de FATCA-verplichtingen.

In de IGA die Nederland met de VS heeft afgesloten is geregeld dat de financiële informatie van de US persons, via de jaarlijkse doorgifte, opgeleverd zal worden aan de Nederlandse belastingdienst en dat de Nederlandse belastingdienst deze informatie vervolgens doorstuurt naar de belastingdienst van de VS (de IRS).

Voor de Nederlandse overheid is het voordeel van de IGA dat deze wederkerig is, hetgeen wil zeggen dat de Nederlandse belastingdienst van de IRS informatie ontvangt over Nederlanders die rekeningen aanhouden bij Amerikaanse banken. Het belang van de VS bij een IGA is tweeledig: (i) in plaats van talloze tegenpartijen in “FFI Agreements” is er slechts één contractpartner, namelijk de overheid; en (ii) voorziet de IGA in rapportage over de rekeninghouders per persoon, met naam en toenaam. De privacy regels in het kader van GDPR zijn omzeild doordat de IGA een bilateraal verdrag is tussen 2 landen.

Opmerkelijk is dat lokale wetgeving in diverse staten van de VS niet toestaat dat er financiële informatie vanuit de VS aan andere landen wordt opgeleverd. De wederkerigheid is dus theoretisch en in de praktijk niet mogelijk!


Wat is Citizen Based Taxation? (CBT)

Amerika heft belasting op basis van het feit dat je een US person bent (=Citizen Based Taxation). Dit is bijzonder omdat naast Eritrea Amerika het enige land is dat CBT toepast. Alle andere landen in de wereld heffen belasting op basis van inkomsten en bezittingen in het land waar je werkt en woont.

Accidental Americans waren zich daardoor nooit bewust van het feit dat ze belastingplichtig waren in de VS.

Aan deze onwetendheid komt sinds het afsluiten van de IGA een einde. Door de vragen te beantwoorden die de bank op grond van de IGA moet stellen om te achterhalen of de rekeninghouder een “U.S. person” is, wordt de “Accidental American” met de harde werkelijkheid geconfronteerd. Om de rekening te kunnen openen/behouden vereist de bank dat hij een “taxpayer identification number” (TIN) of "Social Security Number” (SSN) aanvraagt bij de IRS.


Hoe zijn de banken hierin betrokken?

De banken zijn door de IGA “gedwongen” de uitvoering ter hand te nemen en in hun klantenbestanden te zoeken naar de US persons en er bij de klanten die US person blijken te zijn op aan te dringen dat zij een SSN/TIN opleveren. De banken hebben daar zoveel voordeel bij dat zij dit ‘gedwee’ uitvoeren en zij geen gezamenlijke vuist maken tegen de onrechtvaardige gevolgen voor de Accidental Americans. Om de druk op te voeren dreigen deze banken nu de bankrekeningen van Accidental Americans te zullen sluiten wanneer er geen SSN/TIN nummer wordt aangeleverd. Daarmee jagen ze hun klanten zoveel angst aan dat deze geneigd zijn dan maar een SSN/TIN nummer te gaan aanvragen.

In de Europese regelgeving voor banken is echter vastgelegd dat elke Europeaan recht heeft op een betaalrekening en dat deze alleen geweigerd/geblokkeerd kan worden wanneer de klant aantoonbaar de rekening gebruikt voor criminele activiteiten en/of witwassen. Het niet aanleveren van een SSN/TIN nummer mag volgens deze Europese richtlijnen geen reden zijn om de rekening te weigeren. Onze staatssecretaris van Financiën heeft dit in juli 2019 op vragen vanuit de tweedekamer nogmaals bevestigd.


Wat heeft Tweede Kamer zoal gedaan?

Zie de link naar de Tweede Kamer stukken waarin FATCA besproken is.

Er worden door de Tweede Kamer regelmatig vragen gesteld aan de staatsecretaris van Financiën over FATCA en de problematiek van de Accidental Americans. Helaas gaan die vooral over het vereenvoudigen/versnellen van de procedure voor het verkrijgen van SSN nummers en nauwelijks over het aanpakken van het onrecht dat de Accidental Americans wordt aangedaan. Zo zijn er bijvoorbeeld nog nooit vragen gesteld over de vraag wat de Nederlandse overheid nou eigenlijk vindt van het feit dat Nederlandse staatburgers (Accidental Americans) zonder dat ze dat ze zelf in de gelegenheid zijn gesteld daar keuzes in te maken, opeens belastingplichtig blijken te zijn in de VS. Ook zijn er nog nooit vragen gesteld over het feit dat de IGA niet wederkerig wordt uitgevoerd en de Amerikanen géén informatie opleveren aan de Nederlandse belastingdienst.

In de Tweede Kamer zijn een aantal Kamerleden relatief actief op dit onderwerp, dat zijn Helma Lodders (VVD), Pieter Omtzigt (CDA), Steven van Weyenberg (D66) en Sjoerd Sjoerdsma (D66)



Wat heeft het ministerie van Financiën zoal gedaan?

Tja, alleen al het feit dat over FATCA, de afgesloten IGA en de consequenties voor de Accidental Americans al vanaf 2014 Kamervragen worden gesteld en er nog steeds geen structurele oplossing is, zegt eigenlijk al genoeg. Medewerkers van het ministerie (inclusief de staatsecretaris) spreken uit dat ze begrip hebben voor ons gevoel van onrechtvaardigheid en plegen overleg met diverse partijen in deze. Maar een harde confrontatie met de VS en het openbreken van de IGA durven ze blijkbaar niet aan.

Nu de VS eind 2019 een einde maakt aan de overgangsregeling wordt er weer overleg gepleegd met de VS en met collega’s in Europa, maar nog steeds is Nederland eerder volgzaam dan hard optredend. Ook zegt men dat Nederland te klein is om er iets aan te kunnen doen. Het is een politiek gevoelig dossier. Staatssecretaris Snel probeert samen met Frankrijk en andere Europese landen op te trekken om iets te doen voor Accidental Americans.

Ook op het ministerie van Financiën maakt men zich vooral druk over de problemen bij de banken en minder over de problemen van de Accidental Americans. Zelfs het feit dat de Nederlandse banken rekeningen sluiten, terwijl dat volgens de Europese regelgeving niet mag, heeft nog niet geleid tot enig ingrijpen van het ministerie.

 

Wat heeft het Europees parlement zoal gedaan?

Zie de link naar de stukken over FATCA in het Europees parlement.

Een aantal malen zijn er, soms zelfs zeer heftige, hoorzittingen geweest over FATCA en de onrechtvaardigheid die Europese Accidental Americans ondervinden. Met name Nederland en Frankrijk hebben geregeld geprobeerd om de Europese financiële commissie zo ver te krijgen om in een gezamenlijk EU aanpak met de VS te gaan onderhandelen over een oplossing. Resoluties daartoe werden met grote meerderheid van stemmen (sowieso al ongekend in het Europees parlement) aangenomen. Maar helaas, verantwoordelijke personen in de Europese commissies zijn niet in beweging te krijgen. Zij vinden dat de IGA’s een lokale verantwoordelijkheid zijn van de betreffende landen en weigeren gewoon de resoluties vanuit het Europees parlement ten uitvoer te brengen.

Vanuit Nederland is Sophie in 't Veld (D66) een zeer krachtige voorvechter gebleken in het Europees parlement. Regelmatig heeft zij FATCA en de problemen van de Accidental Americans bepleit en zich zeer kritisch uitgesproken over de uitblijven van acties op de aangenomen resoluties. Op YouTube kan je daar een aantal filmpjes van vinden. Maar daar wordt je niet vrolijk van en het geeft zeker geen positief beeld over de samenwerking en slagvaardigheid van de Europese Unie.

In december 2019 is er eindelijk een brandbrief vanuit de EU aan de VS gestuurd waarin met klem wordt gevraagd om een oplossing voor de FATCA problematiek van Accidental Americans.



Wat hebben wij als Nederlandse Accidental Americans groep zoal gedaan?

Wij hebben al vele brieven geschreven, e-mails gestuurd en Twitter berichten geplaatst aan leden van de Tweede Kamer, aan het ministerie van Financiën, aan de Nederlandse Vereniging van Banken, aan de Nederlandse media, aan de Europese Centrale Bank en aan leden van het Europees parlement. En we zullen dit blijven doen.

Wij hebben GDPR klachten ingediend bij het centraal orgaan voor bescherming van persoonsgegevens, de Autoriteit Persoonsgegevens, en bij de Nationale Ombudsman klachten ingediend over de IGA overeenkomst die de Nederlandse overheid heeft gesloten.

Daarnaast hebben we overleg gepleegd met advocaten die gespecialiseerd zijn in bilaterale overeenkomsten tussen landen en met specialisten die gespecialiseerd zijn in de GDPR regelgeving met betrekking tot de privacy van onze financiële gegevens in relatie tot FATCA.

Wij hebben deelgenomen aan afspraken op het ministerie van Financiën, onder andere ter voorbereiding van het bezoek van staatssecretaris Menno Snel aan de VS in juni 2019

We zijn in november 2019 naar het Europese Parlement geweest om de PETI-hoorzitting over de FATCA-AA petitie te steunen.

We hebben zelfs geprobeerd om een protest bijeenkomst voor het Amerikaans consulaat in Amsterdam te organiseren. Helaas kregen we toen nog te weinig deelnemers op de been.

We hebben geregeld contact met de Franse Association des Américains Accidentels en wisselen met hen ervaringen, te nemen acties en belangrijke contactgegevens uit. Dit omdat we van mening zijn dat we samen sterker staan.

In december 2019 hebben wij de eerste formele hoorzitting bij KIFID over het sluiten van een bankrekening van één van onze leden bijgewoond. Zeer hoopgevend was de juridische onderbouwing van Ellen Timmer. Zij toonde aan dat er voldoende wettelijk bewijs is dat banken ten onrechte bankrekeningen van Accidentals zonder SSN of CLN blokkeren. KIFID moet binnen 90 dagen uitspraak doen.

Op 22 januari 2020 hebben wij tijdens een hoorzitting een presentatie gegeven aan leden van de Tweede Kamer, zie video hieronder.

link naar videoregistratie van Tweede Kamer hoorzitting FATCA op 22 januari 2020


Op basis van deze presentatie zullen wij uitgenodigd worden voor een werkgroep die moet gaan toewerken naar een kortere en langere termijn oplossing voor de Accidental Americans.

Natuurlijk staan wij open voor jullie adviezen en hulp bij nog te ondernemen acties!

Belangrijke documenten